De rechterlijke organisatie kent verschillende onderdelen. Het bekendste verschil bestaat uit de functie van rechters ('de zittende magistratuur') en die van het openbaar ministerie ('de staande magistratuur').

De rechtspraak is in Nederland gebaseerd op het fundamentele recht van hoger beroep, ook wel 'appèl' genoemd. Bijna alle geschillen kunnen aan twee afzonderlijke rechterlijke instanties worden voorgelegd. In eerste instantie beslist doorgaans de rechtbank.

Afhankelijk van het rechtsgebied wordt het hoger beroep behandeld door een specifieke hogere appèlinstantie. Zoals het Gerechtshof in strafzaken, belastingzaken en burgerlijke zaken en diverse andere rechtsprekende colleges in administratieve zaken.

In een groot aantal gevallen kan de rechtszoekende dan nog beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden in Den Haag. De Hoge Raad oordeelt of de rechters het recht juist hebben toegepast. Debat over de feiten is hierna niet meer mogelijk.

Iedere procedure en iedere rechterlijke instantie heeft eigen regels en kent eigen gebruiken. Zonder deskundige juridische hulp kan een rechtszoekende snel verdwalen. De advocaten van CMS Derks Star Busmann voorzien u hierin en staan u bij in het zetten van de juiste juridische stappen.