Stichting
De stichting is een bij notariële akte of bij testament opgerichte rechtspersoon. Deze heeft doorgaans, als ideële organisatie, een voor een bepaald doel afgezonderd vermogen. Een stichting mag niet als doel hebben het doen van uitkeringen aan oprichters, personen die deel uitmaken van haar organen of aan anderen. Tenzij de uitkeringen aan de laatstgenoemde groep een ideële of sociale strekking hebben.

Wettelijk is voor de stichting alleen het bestaan van een bestuur vereist. Fiscaal is het van belang dat de stichting, indien aan bepaalde vereisten wordt voldaan, kan worden gerangschikt als een algemeen nut beogende instelling. Pas dan zijn verkrijgingen door de stichting vrijgesteld van schenkings- of successierecht.

Coöperatie
De coöperatie is een bij notariële akte opgerichte vereniging. Het idee van de coöperatie is het zo laag mogelijk houden van de kosten voor degenen die in de coöperatie samenwerken. Dit gebeurt door middel van overeenkomsten, die worden gesloten namens het bedrijf dat de coöperatie voor haar leden uitoefent of doet uitoefenen.

Een coöperatie is organisatorisch gezien ongeveer hetzelfde als een gewone vereniging. De coöperatie mag daarentegen wél winst onder haar leden verdelen. Bij ontbinding van de coöperatie zijn de leden en oud-leden van een coöperatie in principe verplicht om bij te dragen in een eventueel tekort. Deze verplichting kan statutair worden uitgesloten of beperkt tot een maximum.

Vereniging
De vereniging is een voor een bepaald doel opgerichte rechtspersoon die leden heeft. Een belangrijk aspect van een vereniging is dat zij het verdelen van winst onder de leden niet als doel mag hebben.Wanneer een vereniging haar statuten laat vastleggen in een notariële akte, is er sprake van een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid (een zogenaamde 'formele vereniging'). Als dit niet het geval is, is er sprake van een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid (ook wel 'informele vereniging' genoemd).

Door vrijwillige inschrijving van de vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid in het handelsregister, komt de hoofdelijke aansprakelijkheid voor de bestuurders te vervallen. Zij zijn dan alleen nog aansprakelijk, nadat de schuldeiser eerst de vereniging zelf heeft aangesproken. Vandaar dat het voor bestuurders van een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid van groot belang is om tot inschrijving in het handelsregister over te gaan.

Daarnaast is in fiscaal opzicht bijvoorbeeld belangrijk, onder andere in het geval van een sportvereniging, om na te gaan of omzetbelasting moet worden berekend bij de exploitatie van de kantine.

Onderlinge waarborgmaatschappij
De onderlinge waarborgmaatschappij is een bij notariële akte opgerichte vereniging, die als doel heeft verzekeringsovereenkomsten te sluiten met haar leden in het bedrijf dat zijzelf uitoefent.
Qua organisatorische opzet is een onderlinge waarborgmaatschappij globaal hetzelfde als een gewone vereniging. Een belangrijk verschil is dat de onderlinge waarborgmaatschappij wel winst onder haar leden mag verdelen. Het idee van de onderlinge waarborgmaatschappij is echter niet zozeer het maken van winst, als wel een zo gunstig mogelijke risicospreiding voor haar leden. Net zoals bij een coöperatie, zijn de leden en oud-leden van een onderlinge waarborgmaatschappij, verplicht om bij ontbinding bij te dragen in een eventueel tekort. Ook hier kan deze verplichting statutair worden uitgesloten of beperkt tot een maximum.

CMS Derks Star Busmann adviseert u over wat voor u de meest geschikte rechtspersoon is. Daarnaast kunnen wij de notariële akte van oprichting voor u opstellen of statuten wijzigen. Ook dragen wij zorg voor de overige daarbij horende werkzaamheden, zoals inschrijving van de opgerichte rechtspersoon en haar eerste bestuurders in het handelsregister. Onze fiscalisten kunnen u adviseren over de fiscale aspecten die een rol kunnen spelen bij oprichting van deze rechtspersonen.