Op 22 november 2005 organiseerde CMS Derks Star Busmann het seminar "Professionalisering in de sport op clubniveau" voor bestuurders van hockeyverenigingen. Hieronder treft u het verslag over de behandelde onderwerpen.

• Rechten (en verplichtingen) in de topsport
• Trainers, spelers en personeel; contracten voor bepaalde en onbepaalde tijd
• Enkele fiscale aspecten voor sportverenigingen
• Enkele statutaire bepalingen uitgelicht

Rechten (en verplichtingen) in de topsport
Eerste spreker van de avond was advocaat Dolf Segaar. Hij ging in op het verenigingsrecht en contractuele relaties.

Lidmaatschapsverhoudingen roepen rechten en verplichtingen voor de leden in het leven. Artikel 2:27 lid 4 sub c BW bepaalt dat de statuten inhouden de verplichtingen, die de leden tegenover de vereniging hebben, of de wijze waarop zodanig verplichtingen kunnen worden opgelegd. Een vereniging kan, voor zover uit de statuten niet het tegendeel voortvloeit, ten behoeve van de leden rechten bedingen, en voor zover in deze statuten uitdrukkelijk is bepaald, te hunnen laste verplichtingen aangaan. Verplichtingen dienen dus specifiek in statuten worden bepaald.

De statuten van de KNHB bepalen dat leden verplicht zijn statuten en reglementen na te leven en dat leden en rechtspersonen verplicht zijn hun leden via statuten lid te maken van de KNHB.

Sponsorovereenkomsten
Vervolgens werd kort ingegaan op sponsorovereenkomsten. Een sponsorovereenkomst bindt zowel de vereniging als de sponsor en roept rechten in het leven voor en legt verplichtingen op aan leden zonder dat deze partij zijn bij de sponsorovereenkomst. Sporters zijn in principe gebonden aan de sponsorovereenkomst. Enkele uitzonderingen zijn bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld wanverhouding tussen collectief belang van de bond en een individueel belang van de sporter. Een andere uitzondering is indien de aard van de verplichtingen niet voldoende in de statuten is omschreven. Het is derhalve van belang om dit zorgvuldig te bepalen in de statuten.

Portretrecht
Een ander onderwerp dat behandeld werd, was portretrecht. De geportretteerde heeft het recht om zich te verzetten tegen openbaarmaking van zijn portret, voor zover dit gerechtvaardigd is door een redelijk belang. Een redelijk belang voor verzet kan een ideëel belang zijn, bijvoorbeeld publicaties van foto's uit de kleedkamer. Een redelijk belang kan ook een commercieel belang zijn, bijvoorbeeld wanneer een bedrijf voor een reclame zonder toestemming het portret gebruikt van een sporter. Geen redelijk belang voor verzet is informatie aan de lezer, illustratie bij een berichtgeving van een sportactiviteit en voor zover geen inbreuk wordt gemaakt op privacy.

Het portretrecht is niet overdraagbaar, het is eigen aan jezelf. Je kan het in principe wel in een licentie afgeven. Het beheer van het portretrecht komt dan bij een licentiehouder.
Een portretrecht op een collectief bestaat niet; een team is een optelsom van individuele portretrechten. Geconcludeerd wordt dat portretrecht niet via de lidmaatschapsverhouding door de vereniging zonder meer te vermarkten is. De medewerking van de sporter is hiertoe vereist. De medewerking dient contractueel te worden vastgelegd. Of een sporter medewerking behoort te verlenen, is een belangenafweging naar redelijkheid en billijkheid. Het verenigingsbelang weegt zwaar waar het teamaspecten betreft.
Top

Trainers, spelers en personeel; contracten voor bepaalde en onbepaalde tijd
De tweede spreker van de avond was advocaat Marije Waterink. Zij besprak het volgende:

Arbeidsovereenkomst
De elementen van de arbeidsovereenkomst zijn persoonlijke arbeid, loon, gezagsverhouding, zekere tijd en partijbedoeling. Bij een arbeidsovereenkomst heeft de club de verplichting om loonbelasting en sociale premies af te dragen. Tevens heeft zij de verplichting de werknemer loon door te betalen bij arbeidsongeschiktheid. Ook bestaat er nog ontslagbescherming voor de werknemer.

De arbeidsovereenkomst kan worden verdeeld in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd en bepaalde tijd. Bij hockeyclubs komt de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd het meest voor. Bij deze arbeidsovereenkomst is het niet zomaar mogelijk om deze tussentijds te beëindigen. Hiervoor moet er een beding opgenomen worden in de overeenkomst. De hoofdregel is dat een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd, ook indien het een voortgezette overeenkomst is, eindigt na afloop van de overeengekomen duur van rechtswege.

De volgende uitzonderingen worden hierop gemaakt:

• indien de elkaar (met tussenpozen van minder dan drie maanden) opvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd bij elkaar langer dan 36 maanden hebben geduurd, wordt het een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd;
• indien er meer dan drie opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd elkaar (met tussenpozen van minder dan drie maanden) hebben opgevolgd, wordt het een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd;
• een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd, die is aangegaan voor meer dan 36 maanden of langer, mag eenmaal worden voortgezet voor maximaal drie maanden en eindigt dan van rechtswege;
• indien een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd heeft opgevolgd.

Vrijwilligersovereenkomst
Vervolgens kwam de vrijwilligersovereenkomst ter sprake. De vrijwilligersovereenkomst is een overeenkomst van opdracht. Een vrijwilliger is iemand die zonder betaling van loon en niet verplicht in georganiseerd verband werkt voor anderen of de samenleving. Het kenmerk van een vrijwilligersovereenkomst is dat de vergoeding, die de vrijwilliger ontvangt, niet in verhouding staat tot omvang en tijdsbeslag van het werk dat gedaan wordt. Per 1 januari 2006 wordt jaarlijkse maximumvergoeding voor een vrijwilliger verhoogd naar € 1.500,00 en de wekelijkse maximumvergoeding van € 21,00 vervalt.

Overeenkomst van opdracht
Het laatste punt dat ter sprake kwam, was dat er bij een overeenkomst van opdracht geen verplichting bestaat om loonbelasting en premies werknemersverzekeringen af te dragen. Om enige twijfel bij het UWV en de fiscus daarover weg te nemen, is het aan te raden om dit risico te beperken door een verklaring arbeidsrelatie (VAR) op te stellen.
Top

Enkele fiscale aspecten voor sportverenigingen
Vervolgens kwam belastingadviseur Annemarie Bakker aan het woord. Zij sprak over de volgende onderwerpen:

Nevenactiviteiten in het clubhuis
Hierin schuilt een gevaar voor de vennootschapsbelastingplicht. In beginsel zijn kantine-activiteiten vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Een voorwaarde is dat de kantine in beginsel slechts mag openstaan ten behoeve van de leden van de vereniging. Overige activiteiten zijn onder strikte voorwaarden vrijgesteld.

Aansprakelijkheid voor vereniging en bestuurders
Voor verenigingen zijn de volgende belastingen van belang:

• loonbelasting
• premie werknemersverzekeringen
• omzetbelasting
• vennootschapsbelasting

Indien een vereniging de belasting niet heeft betaald, is het aan te raden om spoedig de fiscus te bellen en een regeling te treffen. De bestuurder is enkel fiscaal aansprakelijk indien de vereniging vennootschapsbelastingplichtig is. In beginsel is de vereniging vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Mocht de vereniging wel vennootschapsbelastingplichtig zijn, dan is disculpatie van de bestuurder lastig. Dit zou mogelijk zijn als de betalingsonmacht tijdig wordt gemeld. Er wordt geen rekening gehouden met het feit dat een bestuurder vrijwilliger is.

Buitenlandse hockeyers
Buitenlandse hockeyers zijn voor de heffing van inkomstenbelasting binnenlands of buitenlands belastingplichtig. Dit hangt af van de aard van de verblijfplaats in Nederland, familie in Nederland, duur van het verblijf in Nederland en andere activiteiten in Nederland. Als een buitenlandse hockeyer belastingplichtig is, dient de hockeyvereniging deze hockeyspeler te wijzen op de belastingplicht. Als de hockeyer binnenlands belastingplichtig is, geldt dat hij belastingplichtig is voor zijn wereldinkomen. De hockeyer is in dat geval in beginsel ook premieplichtig voor de volksverzekeringen/werknemersverzekeringen, met als premiegrondslag zijn wereldinkomen. Als de hockeyer buitenlands belastingplichtig is, geldt dat hij belastingplichtig is voor zijn Nederlandse inkomen. Premieplicht voor de volksverzekeringen/werknemersverzekeringen bestaat in beginsel alleen voor wat betreft zijn Nederlandse inkomen. De hockeyvereniging dient zorg te dragen voor de inhouding en afdracht van loonbelasting en premies volksverzekeringen/werknemersverzekeringen.

BTW-structuur voor aanleg kunstgrasveld
Annemarie Bakker gaf het volgende voorbeeld:
Een hockeyclub betaalt voor de aanleg van een kunstgrasveld € 200.000,00 plus € 38.000,00 BTW aan de aannemer. Dit is een BTW belaste prestatie van de aannemer. De hockeyvereniging vraagt € 100,00 contributie aan de leden. Deze prestatie van de hockeyvereniging is BTW vrijgesteld. Uiteindelijk is de kostprijs voor het veld dan € 238.000,00. De BTW is niet aftrekbaar, aangezien de hockeyvereniging geen BTW-belaste prestaties verricht.
Een oplossing daarvoor is de volgende.

Er wordt een stichting opgericht. De stichting betaalt voor aanleg van het kunstgrasveld € 200.000,00 plus € 38.000,00 BTW. De stichting vraagt als vergoeding voor het geven van gelegenheid tot sportbeoefening € 50,00 inclusief BTW. Deze prestatie van de stichting is met 6% BTW belast. Op grond hiervan kan de € 38.000,00 worden afgetrokken als voorbelasting. Derhalve is de kostprijs van het veld € 200.000,00. De leden betalen uiteindelijk wel totaal € 100,00 contributie (aan de vereniging € 50,00 en aan de stichting € 50,00). De stichting vraagt’% BTW op de aanleg van het kunstgrasveld terug, maar draagt jaarlijks 6% BTW af uit de contributie. De BTW die drukt op onderhoudskosten van het kunstgrasveld kan ook afgetrokken worden. Van belang is dat deze oplossing ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de fiscus. De vereniging kan in principe de nota's van zowel de stichting als de vereniging sturen. Deze nota's dienen wel gescheiden te zijn.
Top

Enkele statutaire bepalingen uitgelicht
De laatste spreker van het seminar was notaris Harriët van Zenderen. Zij sprak over de volgende punten:

Stemrecht van minderjarige leden
Minderjarige leden zijn in beginsel volwaardig lid op grond van de wet. Zij hebben toegang tot de algemene vergadering en hebben stemrecht, tenzij de statuten anders bepalen. In de statuten kan bijvoorbeeld bepaald worden, dat een minderjarig lid enkel stemrecht heeft op bepaalde duidelijk omschreven besluiten (bijvoorbeeld geen stemrecht bij financiële zaken) of dat meerderjarige leden meer stemmen dan minderjarige leden hebben. In de statuten moeten deze bepalingen duidelijk omschreven zijn.
Een minderjarig lid kan zelf stemmen of zijn/haar wettelijke vertegenwoordiger kan dit voor hem/haar doen.

Tegenstrijdig belang
Bij een tegenstrijdig belang kan de algemene vergadering een persoon aanwijzen om de vereniging te vertegenwoordigen. Statutair kan de vereniging ook regelen hoe bij een tegenstrijdig belang moet worden gehandeld.

Decharge van bestuurders
Bestuurders leggen aan de algemene vergadering rekening en verantwoording af (voor het jaarverslag en jaarrekening). De jaarrekening moet goedgekeurd worden door de algemene vergadering, hetgeen in veel statuten is gekoppeld aan het verlenen van decharge. Met decharge wordt bedoeld, dat het bestuur van verdere verantwoording ontheven wordt. Een vereniging kan bestuurders dan later niet meer aansprakelijk stellen voor handelingen binnen de periode waarover decharge is verleend. Bij b.v.'s en n.v.'s en commerciële verenigingen (netto-omzet van meer dan 3,5 miljoen) is het vaststellen van jaarrekeningen wettelijk losgekoppeld van het verlenen van decharge en elke vereniging kan dit statutair ook bepalen. Het is van belang dat de statuten van de vereniging regelmatig worden bekeken.

Hoewel de auteur bij het schrijven van bovenstaand artikel uiterste zorg heeft nagestreefd, kan voor de aanwezigheid van eventuele onvolledigheden niet worden ingestaan en wordt geen aansprakelijkheid aanvaard.