In Nederland is de verkoop van onbeschreven CD's, DVD's en andere gegevensdragers belast met een speciale heffing. Deze heffing wordt geïnd door de 'Stichting DeThuiskopie' en herverdeeld onder de auteursrechthebbenden (componisten, muzikanten en producenten). Mede omdat CD's en DVD's ook op grote schaal worden gebruikt voor het kopiëren van niet-beschermde inhoud, is deze regeling niet onomstreden. Dat geldt ook voor de ondernemers die allerlei constructies opzetten om de thuiskopie-heffing te ontduiken. Over één van deze constructies deed het Gerechthof 's-Gravenhage op 13 juli jongstleden uitspraak. 

Geldt heffing ook voor (internet) verkoop blanco CD´s vanuit Duitsland?
Dat was de centrale vraag waarover het Gerechtshof zich moest uitlaten in de (hoger beroep) zaak van de 'Stichting De Thuiskopie' tegen Opus Supplies Gmbh, Opus Supplies BV en haar vennoten. De firma Opus Supplies handelt onder meer in onbeschreven CD's en DVD's. Sinds 2003 gebruikt zij daarvoor de Duitse vennootschap Opus Supplies Gmbh ("Opus"), die deze producten via het internet te koop aanbiedt en per post opstuurt naar afnemers in onder andere Nederland. In de verkoopvoorwaarden heeft Opus bepaald dat het transport 'te allen tijde in naam van de klant' geschiedt. Juridisch gezien vindt levering dus plaats in Duitsland en is de klant verantwoordelijk voor het transport.

Omdat de verplichting om de thuiskopie-heffing af te dragen geldt voor partijen die gegevensdragers produceren in of importeren naar Nederland, meent Opus dat deze regeling niet voor haar geldt en draagt zij geen heffingen af. 'Stichting De Thuiskopie' is het hier niet mee eens en startte in 2005 een kort gedingprocedure tegen Opus voor de Voorzieningenrechter te 's-Gravenhage.

Voorzieningenrechter wilde niet op stoel wetgever plaatsnemen
De Voorzieningenrechter oordeelde dat Opus niet gelijkgesteld kon worden met een 'importeur' en dat Opus dus niet verplicht was om de gevorderde heffingen te betalen. Hoewel er wel sprake was van een maas in de wet, vond de Voorzieningenrechter het niet zijn taak om op de stoel van de wetgever te gaan zitten. Tegen deze beslissing heeft 'Stichting De Thuiskopie;  hoger beroep ingesteld bij het Hof te 's-Gravenhage.

Gerechtshof is terughoudend
Het Hof stelt voorop dat de Auteursrechtrichtlijn niet bepaalt of de kopieervergoeding bij de verkoper dan wel de koper van een blanco cd moet worden geïnd. Vervolgens kijkt het Hof naar de relevante bepaling in de Auteurswet en de achterliggende wetsgeschiedenis en constateert zij dat de Nederlandse wetgever ervoor heeft gekozen om te heffen bij de partij die de blanco CD's in Nederland produceert of naar Nederland importeert.

Opus hoeft geen heffingen af te dragen
Volgens de wetsgeschiedenis kan een Nederlandse consument die in het buitenland blanco CD's koopt en deze vervolgens meeneemt naar Nederland, als 'importeur' worden gezien. De wetgever heeft er dus rekening mee gehouden dat personen en bedrijven voor eigen gebruik CD's en DVD's uit het buitenland importeren. In zo'n geval staat het (aldus het Hof) partijen vrij om overeen te komen of de levering aan het adres van de (buitenlandse) verkoper plaatsvindt, dan wel aan dat van de (Nederlandse) koper. Indien zij afspreken dat de gegevensdragers bij de verkoper worden geleverd en de koper zelf voor vervoer naar zijn eigen adres moet zorgen, dan moet de koper als 'importeur' worden aangemerkt en is hij dus ook degene die de heffingen moet betalen. Dat het veel lastiger is om bij de consument te heffen in plaats van bij de bron maakt dit niet anders.

Het woord is aan de wetgever
Het Hof stelt 'Stichting De Thuiskopie' in het ongelijk; de door Opus gebruikte 'Duitslandroute' heeft de rechterlijke toets aldus in twee instanties doorstaan. Mogelijk zal dit een reden zijn voor de wetgever om een aanpassingswet voor te bereiden. Totdat een dergelijke wetswijziging is aangenomen zal deze vorm van 'heffingsvrije parallelexport' vermoedelijk toegestaan blijven.