Het moderne procesrecht vereist een advocaat die kan werken met flexibel gereedschap. Onze ervaring is, dat cliënten die met een juridisch probleem kampen in het algemeen vooral een praktische oplossing willen voor het conflict waarin zij verzeild zijn geraakt, en wel snel, tegen zo laag mogelijke kosten en met zo min mogelijke stress. Of zij willen een juridisch advies om conflicten zoveel mogelijk te vermijden. Dat advies dient behalve van hoge juridische kwaliteit ook praktisch inpasbaar te zijn. De continuering van een relatie met de wederpartij kan daarbij een belangrijk aspect zijn. De juridische kwestie waarmee de cliënt bij zijn advocaat komt, blijkt niet zelden slechts een aspect van het (potentiële) conflict te zijn. Het achterliggende (potentiële) conflict vraagt om een genuanceerde aanpak.

Of een snelle en praktische oplossing van een (potentieel) conflict mogelijk is, hangt veelal af van de belangen die voor alle betrokkenen op het spel staan. Inzicht verwerven in die belangen is voor het oplossen of het voorkomen van een conflict in veel gevallen van doorslaggevend belang. Het op professionele wijze omgaan met die belangen vereist meer dan alleen hoogwaardige specialistische juridische kennis. Dat vereist bijzondere kennis van communicatie, conflictenleer en onderhandelingenprocessen. Om te komen tot andere wegen naar het 'recht', moet een moderne advocaat dus beschikken over zowel harde als zachte skills en tools. Want bij alternatieve methoden van conflictoplossing of alternative dispute resolution (ADR), is flexibiliteit een eerste voorwaarde.

Alternatieve methoden van conflict-oplossing: o.a. mediation
Een rechterlijke procedure geldt in het algemeen als een uiterst middel. Een (bodem)procedure kan immers leiden tot verdere escalatie van het conflict, legt vaak een grote druk op partijen en kan lang duren. Bovendien werken gerechtelijke procedures niet zelden 'zwart/wit': de ene partij wordt in het (gedeeltelijk) gelijk gesteld en de ander partij 'verliest'. Naar de beleving van menig cliënt liggen zaken echter niet altijd zo 'zwart/wit' en is wellicht een andere oplossing mogelijk. De gerechtelijke procedure is meestal geen geschikt forum om aandacht te besteden aan alle aspecten van een conflict die voor een cliënt relevant zijn.

Het komt voor dat een cliënt een bepaalde 'oplossing' wenst die hij in rechte niet van de rechter kan vragen. Dat is bijvoorbeeld het geval als hij een voorkeur heeft voor het aanpassen van een contract- eventueel in combinatie met een vooruitzicht op een nieuw contract. Tijdens de rechterlijke procedure gaat het in dat geval daarentegen vooral om de vraag, of de wederpartij zijn contract al of niet is nagekomen, om een (eventuele) ontbinding van het contract- en om een eventuele schadevergoeding.

Het is zinvol om samen met een advocaat na te gaan of er andere wegen zijn om een conflict op te lossen. Een voorbeeld hiervan is het (opnieuw) voeren van onderhandelingen (volgens een andere dan de tot nu toe gevolgde strategie) al dan niet onder leiding van een mediator, door middel van een bindend advies, arbitrage of 'fact finding'.

Bij mediation trachten partijen gezamenlijk hun conflict op te lossen onder leiding van een professionele onafhankelijke derde, de mediator. Dat geschiedt door middel van het voeren van onderhandelingen volgens een bepaald protocol en volgens bepaalde onderhandelingsprincipes. Partijen kunnen tijdens de mediation naast juridische kwesties alles wat voor hen van belang is om het conflict te beëindigen ter sprake brengen. Tijdens die procedure staan de achterliggende belangen van partijen centraal.

De mediationprocedure is gebaseerd op vrijwillige deelname van partijen en heeft een vertrouwelijk karakter. Een open en informeel overleg is een belangrijk aspect van deze procedure. In die context blijken partijen veelal bereid om meer informatie te geven dan anders en om op constructieve wijze te zoeken naar een oplossing van het conflict die de wederzijdse belangen dient. De wederpartij blijkt, anders dan wellicht gedacht, vaak tot onderhandelen bereid.

Aan een mediation kunnen meerdere personen deelnemen en geschilpunten in samenhang worden behandeld waarvoor men anders verscheidene procedures moet volgen, bijvoorbeeld zowel bij de civiele rechter als bij de bestuursrechter.

Een gekwalificeerd mediator heeft een speciale opleiding gevolgd om onderhandelingen te begeleiden. Hij of zij is gebonden aan bepaalde gedragsregels. Als de mediator tevens advocaat is valt hij bovendien onder de gedragsregels voor advocaten.

Advocaten kunnen voor en tijdens de mediation een belangrijke rol vervullen als coach en adviseur. De ervaring leert dat hun aanwezigheid een positieve invloed heeft op het verloop van de mediation.

Bij verscheidene rechtbanken loopt een mediationproject. Rechters kunnen in het kader van dat project een geschil naar een mediatior verwijzen als partijen daarmee instemmen. De rechtbanken Arnhem, Amsterdam, Utrecht en Zwolle kennen bijvoorbeeld een dergelijk project.

CMS Derks Star Busmann-advocaten
De CMS Derks Star Busmann-advocaat adviseert desgewenst zijn cliënt over de alternatieven die bestaan om een juridisch geschil op te lossen. Hij of zij kan zijn cliënt bijstaan (coachen) in het kader van onderhandelingen of een mediation en voor een verwijzing naar een professionele mediator zorgen. Hij of zij kan bovendien de kwaliteit van deze alternatieve procedures bewaken. Hij rekent het tot zijn taak om te zoeken naar een oplossing van een (potentieel) conflict 'op maat'.

Binnen CMS Derks Star Busmann bestaat een praktijkgebied 'Negotiation and mediation in the shadow of the law'. Binnen dit praktijkgebied werken advocaten vanuit verschillende specialismen samen. Doel is het onderhouden, bevorderen en verder ontwikkelen van onderhandelings- en bemiddelingstechnieken. Daarnaast zijn vele leden van deze praktijkgroep ook zelf actief als mediator op hun diverse vakgebieden. Ze hebben specifiek ervaring op het gebied van mediation bij commerciële conflicten, bouwzaken, arbeidszaken en familierechtelijke aangelegenheden. Zij zijn geregistreerd mediator bij het Nederlands Mediation Instituut (www.nmi-mediation.nl), waar nadere informatie kan worden verkregen omtrent het fenomeen mediation.

Internationaal
In CMS-verband wordt bovendien deelgenomen aan de internationale vakgroep 'Dispute Resolution', waarbij specialisten uit verschillende landen samenwerken op het gebied van onderhandelen, procederen, arbitrage en mediation.