Op 21 november 2007 wees de kort geding rechter vonnis in een geding dat was aangespannen door Wegener ICT Media en Wegener Multimedia (hierna: Wegener) tegen Innoweb. Wegener exploiteert de online zoekmachine autotrack.nl waarmee nieuwe, tweedehands en klassieke auto's gezocht kunnen worden. Innoweb, de beheerder van gaspedaal.nl, biedt een meta-zoekmachine aan waarmee tegelijkertijd zowel bij autotrack.nl als andere zoekmachines naar auto's gezocht kan worden.
Autotrack.nl is databankrechterlijk beschermd
Het fenomeen meta-zoekmachine heeft reeds eerder tot rechtzaken geleid; zo procedeerde Stichting Eigen Huis dit jaar succesvol tegen jaap.nl, een meta-zoekmachine voor huizen, op grond van het auteursrecht op de advertenties op de huizensite funda.nl. In deze zaak stelt Wegener zich op het standpunt dat haar zoekmachine door het Databankenrecht wordt beschermd en dat Innoweb hierop inbreuk maakt. De rechter gaat met Wegener mee voor wat betreft de databankrechterlijke bescherming op Autotrack, omdat deze website een zelfstandige activiteit van Wegener vormt en zij substantieel heeft geïnvesteerd in het verkrijgen, controleren en presenteren van de inhoud van deze database.
Maakt Innoweb inbreuk op het databankenrecht?
De vraag of Innoweb nu inbreuk maakt op dit databankenrecht beantwoordt de rechter ontkennend. Het databankenrecht beschermt tegen het opvragen of hergebruiken van a) de gehele databank, b) een substantieel deel hiervan, of c) het herhaald of systematisch opvragen van niet-substantiële gedeelten van de databank. De rechter oordeelde dat Innoweb niet de gehele databank, noch een substantieel gedeelte daarvan opvraagt of hergebruikt (Innoweb vraagt immers alleen de auto-advertenties bij autotrack.nl op die voldoen aan de zoekvraag van de gebruiker). Evenmin achtte de rechter het aannemelijk dat Innoweb inbreuk pleegt door het herhaald of systematisch opvragen van niet-substantiële delen van de databank. De derde grond beschermt een databank tegen het herhaald en systematisch gebruik van een klein deel daarvan, mits dit "...door zijn cumulatieve werking ernstige schade toebrengt aan de investering van de samensteller van de databank...", aldus de voorzieningenrechter.
Schade voor Wegener?
Hieruit blijkt dat het gebruik van een klein deel van een databank pas onrechtmatig is als dit tot ongerechtvaardigde schade leidt. De schade zou kunnen bestaan uit een afname van het aantal bezoekers of abonnees (die auto's online aanbieden) van autotrack.nl als gevolg van concurrentie door autotrack.nl. De rechter vond dat Wegener dat niet voldoende heeft aangetoond en wees daarom het door Wegener gevraagde verbod af. Hiermee lijkt Wegener de mogelijkheid gegeven dit in een bodemprocedure (alsnog) aan te tonen.
Conclusie
Advertentiesites (zoals Marktplaats en Funda) zijn een factor van betekenis op het Internet en vele (internet)ondernemers proberen met handige verzamelsites te profiteren van hun succes. In deze opmerkelijke zaak beslist de voorzieningenrechter dat een verzameling (internet-) advertenties door het Databankenrecht beschermd kan worden. Daarmee hebben de exploitanten een extra middel in handen om tegen verzamelsites op te treden. Websites waarmee verschillende advertentiesites tegelijkertijd afgezocht kunnen worden, maken echter niet per definitie inbreuk op de databankrechten van hun "toeleveranciers": het herhaald en systematisch gebruik van slechts een klein deel van een databank is pas onrechtmatig als dit (aantoonbare) schade toebrengt aan de exploitant van die databank. Over de vraag wanneer daarvan wel en niet sprake is, zal ongetwijfeld nog diverse malen worden geprocedeerd.


